Tác hại của việc thu hái cà phê quả xanh

04-12-2019

Cà phê là cây trồng mang lại giá trị kinh tế nông nghiệp chính của các tỉnh Tây Nguyên. Muốn có giá trị cao cần phải quán triệt cho nông dân nhận thức rõ tác hại của việc hái cà phê quả xanh để từ đó “có ý thức không hái quả xanh”.

Bà con nên có ý thức không hái cà phê quả xanh

Để xây dựng và nâng cao giá trị của thương hiệu cà phê Buôn Ma Thuột trên thị trường cà phê thế giới, Đak Lak cần phải thực hiện nhiều biện pháp cụ thể. Trong đó các biện pháp như tuyên truyền nhận thức về sự tác hại, giúp nhà nông không thu hái cà phê quả xanh, nâng cao chất lượng sản phẩm cà phê nhân xuất khẩu phải đặt lên hàng đầu.

  • Hái quả xanh tức là thu hái khi cà phê chỉ mới chín 60-70% số quả ở trên cây. Do đó không thể áp dụng phương pháp chế biến ướt được. Buộc phải áp dụng phương pháp chế biến khô làm cho cà phê nhân thành phẩm có giá trị và chất lượng không cao bằng.
  • Hái quả xanh vì thế còn làm giảm sản lượng do quả chưa phát triển hết, nhân còn nhỏ, chưa mẩy, chắc và trọng lượng chưa đạt đến mức tối đa. Sự hao hụt này thường chiếm hơn 10% tổng sản lượng.

Đak Lak có rất nhiều vùng vì không thể canh giữ rẫy cà phê, ngăn ngừa nạn hái trộm nên bà con quen hái quả xanh. Thậm chí vào nhiều sân phơi mà thấy quả xanh chiếm cả 100%, tuyệt nhiên không tìm được một quả chín nào. Cách hái này không chỉ làm giảm đến 30–35 % sản lượng mà còn gây tác hại nhiều mặt khác nữa.

  • Hái quả xanh là hái sớm nên tác hại rõ nhất là tỷ lệ hạt teo lép, nhăn nheo, màu xanh nhạt chiếm khá nhiều. Khi chế biến, vỏ lụa dính chắc vào hạt rất khó đánh bóng, hạt dễ bị vỡ hay biến dạng vì trong số quả xanh có không ít quả còn non.

Hái sớm, lúc này mùa mưa chưa dứt hẳn nên công đoạn phơi phong cũng rất cực khổ, bà con suốt ngày phải ngồi canh và chạy cà, không dám đi đâu xa. Gặp nhưng cơn mưa lớn hay những đợt mưa phùn kéo dài vào cuối năm dương lịch, quả cà phê phải đánh thành luống ngoài sân, để đầy trong bao hoặc đổ thành đống mà không phơi được. Có những mẻ cà phê vừa bị ướt nước mưa vừa bị nóng vì chất đống làm cho quả cà phê lên men, đầy nấm mốc, nhiệt trong luống quả hay trong bao còn tăng cao làm cho tỷ lệ hạt nâu, hạt bị thâm đen tăng lên đến 60-70% hay nhiều hơn nữa.

Chính vì vậy mà khi chế biến cà phê bột, những quả xanh non sẽ cho ra sản phẩm bột có màu vàng gây mất cảm quang chứ không phải màu nâu đặc trưng, hương vị cà phê còn bị giảm rất nhiều. Cà phê nhân xô khi đưa đi xuất khẩu cũng có chất lượng kém, bị thải loại nhiều.

  • Hái quả xanh vô hình chung bà con đã kéo chu kỳ sinh trưởng của cây cà phê sớm về phía trước. Từ đó có nhiều hệ lụy xảy ra.

Cây vừa cương nụ hoa sớm vừa héo sớm do phải chịu ảnh hưởng sớm của mùa khô. Có nhiều rẫy bà con chưa kịp cắt tỉa cành, tạo hình sau thu hoạch cho cây thì đã vội vàng lo dây ống để đi tưới. Khâu tưới nước cũng vì thế phải tiến hành sớm hơn bình thường từ 1-2 đợt tưới, làm tăng chi phí rất đáng kể. Vì để gìn giữ nụ hoa đã thụ phấn bà con phải cho cây ăn thêm phân trong mùa tưới cũng làm tăng chi phí đầu tư nữa mà hiệu quả hấp thu phân của cây vào mùa khô rất thấp. Cùng một lúc nhà nông phải làm nhiều công đoạn chăm sóc kỹ thuật khác nhau nên nhìn vào công việc của nghề nông lúc này thấy bà con quá vất vả, mệt nhọc vô cùng.

Bà con nên thu hái thành 3-4 đợt, mỗi đợt cách nhau khoảng 3 tuần là hợp lý nhất. Việc “tuốt cành” chỉ được thực hiện với những cây chín sớm hay tỷ lệ quả chín của cả rẫy đạt được 95% trở lên. Còn thông thường chỉ hái có chọn lọc quả chín, để lại quả xanh cho các đợt thu hoạch sau. Tuy việc hái chọn làm hao tốn thêm nhân công nhưng chất lượng và giá trị của sản phẩm cà phê sẽ được nâng cao.

Để có năng suất sản lượng cao, chất lượng tốt bà con chỉ nên thu hoạch cà phê khi quả vừa đúng độ chín. Đó là lúc quả có màu đỏ sẫm hoặc vàng chín tự nhiên trên cây. Cũng không nên để chín nẫu vì dễ thu hút sâu mọt làm giảm phẩm chất của cà phê nhân trong thời gian bảo quản sau này.

Để bà con thay đổi thói quen hái quả xanh sang hái quả chín, trách nhiệm trước tiên là ở các doanh nghiệp thu mua và các lò sấy chế biến cà phê quả tươi. Chỉ nên thu mua cà phê quả chín, quả tươi có nguồn gốc rõ ràng cụ thể. Kiên quyết không thu mua cà phê quả xanh, còn lẫn quả xanh non hay chế biến cà phê quả tươi không rõ nguồn gốc. Phải nhận thức rằng thu mua, chế biến quả xanh, quả tươi không rõ nguồn gốc là tiếp tay cho kẻ gian, là hành vi dễ dàng vi phạm pháp luật.

Cà phê là cây trồng mang lại giá trị kinh tế nông nghiệp chính của các tỉnh Tây Nguyên. Muốn có giá trị kinh tế cao cần phải quán triệt cho nông dân nhận thức rõ tác hại của việc hái cà phê quả xanh để từ đó “có ý thức không hái quả xanh”. Làm được như vậy sẽ góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm cà phê nhân, tạo uy tín xuất khẩu, thu hút đầu tư để tạo ra những giá trị gia tăng cho sản phẩm cà phê nhiều hơn nữa.

Vì thế, xây dựng thương hiệu cà phê Buôn Ma Thuột không chỉ là trách nhiệm của các cấp quản lý mà còn của tất cả các doanh nghiệp kinh doanh xuất khẩu cà phê, của cả bà con trồng cà phê và của nhân dân sinh sống trên địa bàn của Đak Lak.

Nguyễn Vịnh, Cư Kuin, Đak Lak (Giacaphe.com)

Đang tải...